Digital Gujarat ST Scholarship 2026-27

ગુજરાત સરકારના આદિજાતિ વિકાસ વિભાગ અંતર્ગત કમિશનરશ્રી, આદિજાતિ વિકાસ દ્વારા શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 માટે અનુસૂચિત જનજાતિ (Scheduled Tribe - ST) ના તેજસ્વી અને જરૂરિયાતમંદ વિદ્યાર્થીઓ માટે પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ તેમજ સંલગ્ન શૈક્ષણિક યોજનાઓની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અંતરિયાળ આદિવાસી વિસ્તારોમાંથી આવતા યુવાનો ઉચ્ચ શિક્ષણ, ટેકનિકલ શિક્ષણ અને વ્યાવસાયિક અભ્યાસક્રમોમાં આગળ વધી શકે અને આર્થિક મુશ્કેલીને કારણે કોઈનો અભ્યાસ અધૂરો ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

આદિજાતિ કલ્યાણ વિભાગ દ્વારા ધોરણ 11 થી લઈને Ph.D. સુધી અભ્યાસ કરતા તમામ નિયમિત વિદ્યાર્થીઓને તેમની કોલેજ કે શૈક્ષણિક સંસ્થાની માન્ય ટ્યુશન ફી, પરીક્ષા ફી અને વાર્ષિક નિર્વાહ ભથ્થું (Maintenance Allowance) ચૂકવવામાં આવે છે. શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 માટે અરજી પ્રક્રિયા તારીખ 01-09-2026 થી શરૂ થઈ ચૂકી છે અને ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ 30-11-2026 રાખવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત અગાઉના શૈક્ષણિક વર્ષ 2025-26 માં બાકી રહી ગયેલા ST વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ તારીખ 01-10-2026 થી 20-10-2026 સુધી ટૂંકી મુદત માટે પોર્ટલ રી-ઓપન કરવામાં આવ્યું છે. આ આર્ટિકલમાં ST શિષ્યવૃત્તિની સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા, લાયકાત, આવક મર્યાદા, સ્કીમ કોડ્સ, જરૂરી દસ્તાવેજો અને ઓનલાઇન અરજીની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત વિગતવાર આપવામાં આવી છે.

ડિજિટલ ગુજરાત ST શિષ્યવૃત્તિ એક નજરે (Quick Highlights Table)

ST વિદ્યાર્થીઓ માટેની વિવિધ શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓ અને સ્કીમ કોડ્સ

આદિજાતિ વિકાસ વિભાગ દ્વારા ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર વિવિધ પ્રકારની શિષ્યવૃત્તિ અને સહાય યોજનાઓ ચલાવવામાં આવે છે. વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની પાત્રતા અનુસાર યોગ્ય યોજના પસંદ કરવાની રહેશે:

શૈક્ષણિક લાયકાત અને સામાન્ય શરતો (Eligibility Guidelines)

ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર ST પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ માટે અરજી કરતાં પહેલાં ઉમેદવારે નીચે દર્શાવેલા તમામ નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે:

1. મૂળ વતની: અરજદાર વિદ્યાર્થી મૂળ ગુજરાત રાજ્યનો કાયમી રહેવાસી (Domicile of Gujarat) હોવો જોઈએ.
2. જાતિ પ્રમાણપત્ર: વિદ્યાર્થી ગુજરાત સરકાર માન્ય અનુસૂચિત જનજાતિ (Scheduled Tribe - ST) વર્ગનો હોવો જોઈએ અને સક્ષમ સત્તાધિકારી દ્વારા આપવામાં આવેલું ડિજિટલ જાતિ પ્રમાણપત્ર ધરાવતો હોવો જોઈએ.
3. અભ્યાસક્રમ: વિદ્યાર્થીએ ધોરણ 10 (SSC) પાસ કર્યા બાદ ધોરણ 11, ધોરણ 12, ITI, માન્ય પોલિટેકનિક ડિપ્લોમા, અંડર-ગ્રેજ્યુએટ (BA, BCom, BSc, BE, BTech, MBBS, BDS, BBA, BCA, Nursing, Pharmacy), પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએટ (MA, MCom, MSc, ME, MBA, MCA) અથવા M.Phil./Ph.D. માં માન્ય સંસ્થામાં નિયમિત (Full-time Regular) વિદ્યાર્થી તરીકે પ્રવેશ મેળવેલો હોવો જોઈએ.
4. એક જ સ્તરનો અભ્યાસ: જો વિદ્યાર્થી એક ડિગ્રી પૂર્ણ કર્યા બાદ તે જ સમકક્ષ બીજી ડિગ્રી કરે (દા.ત. B.A. કર્યા બાદ B.Com કરે), તો તેવા કિસ્સામાં બીજી ડિગ્રી માટે શિષ્યવૃત્તિ મળવાપાત્ર નથી. ઉચ્ચ અભ્યાસ (દા.ત. Graduation પછી Post Graduation) માટે જ સહાય મળે છે.
5. અન્ય શિષ્યવૃત્તિ: વિદ્યાર્થી એક જ શૈક્ષણિક વર્ષ દરમિયાન અન્ય કોઈ સરકારી યોજના કે બોર્ડમાંથી ડબલ શિષ્યવૃત્તિ મેળવી શકશે નહીં.

વાર્ષિક આવક મર્યાદા અને સક્ષમ અધિકારીશ્રીનું પ્રમાણપત્ર

ભારત સરકારની માર્ગદર્શિકા મુજબ કેન્દ્ર પુરસ્કૃત ST પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ યોજના હેઠળ વિદ્યાર્થીના સમગ્ર કુટુંબની તમામ સ્ત્રોતોમાંથી વાર્ષિક આવક ₹2,50,000 (બે લાખ પચાસ હજાર રૂપિયા) કે તેથી ઓછી હોવી જોઈએ.

આવકનું પ્રમાણપત્ર નીચે મુજબના સક્ષમ અધિકારી દ્વારા જારી કરાયેલું હોવું જોઈએ:

• તાલુકા મામલતદાર કચેરી અથવા જનસેવા કેન્દ્ર દ્વારા અપાયેલું ડિજિટલ પ્રમાણપત્ર.
• તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO) અથવા અધિકૃત નાયબ મામલતદારશ્રીનું પ્રમાણપત્ર.
• આવકનું પ્રમાણપત્ર અરજી સબમિટ કરતી વખતે માન્ય મુદત (Valid Period) ધરાવતું હોવું જરૂરી છે.

સહાયના ધોરણો અને નિર્વાહ ભથ્થું (Maintenance Allowance by Groups)

અભ્યાસક્રમની કક્ષા અને પ્રકૃતિ મુજબ અભ્યાસક્રમોને ભારત સરકાર દ્વારા 4 અલગ ગ્રૂપમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે:

ફ્રીશીપ કાર્ડ (Freeship Card) ની વિગત અને પ્રક્રિયા

આદિજાતિ વિકાસ વિભાગ દ્વારા સેલ્ફ-ફાઇનાન્સ (SFI) કોલેજોમાં અભ્યાસ કરતા અનુસૂચિત જનજાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે ફ્રીશીપ કાર્ડની સુવિધા આપવામાં આવે છે:

• ફી વિના પ્રવેશ: ફ્રીશીપ કાર્ડ ધરાવતા ST વિદ્યાર્થીએ એડમિશન સમયે લાખો રૂપિયાની ટ્યુશન ફી ભરવાની રહેતી નથી.
• સરકારી ચુકવણી: ફી રેગ્યુલેટરી કમિટી (FRC) દ્વારા મંજૂર થયેલ વાર્ષિક ટ્યુશન ફી સરકાર દ્વારા સીધી સંસ્થાના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
• કાર્ડ ક્યાંથી મેળવવું: વિદ્યાર્થી પોતાના જિલ્લાની પ્રાયોજના વહીવટદારશ્રી અથવા મદદનીશ કમિશનરશ્રી, આદિજાતિ વિકાસની કચેરી ખાતેથી જરૂરી જાતિ અને આવકના પુરાવા સાથે ફ્રીશીપ કાર્ડ મેળવી શકે છે.

NSP OTR (One-Time Registration) પ્રક્રિયા અને આધાર લિંકિંગ

ભારત સરકારના નિયમો મુજબ કેન્દ્ર પુરસ્કૃત પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ માટે નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ સાથે નોંધણી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે:

1. NSP પોર્ટલ પર નોંધણી: વિદ્યાર્થીએ ભારત સરકારના સત્તાવાર પોર્ટલ (scholarships.gov.in) ની મુલાકાત લઈ One-Time Registration (OTR) કરવું ફરજિયાત છે.
2. 14 આંકડાનો OTR નંબર: આધાર આધારિત ફેસ ઓથેન્ટિકેશન અથવા બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન પૂર્ણ થયા બાદ 14 આંકડાનો અનન્ય OTR નંબર પ્રાપ્ત થશે.
3. ડિજિટલ ગુજરાત સાથે લિંકિંગ: ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર ફોર્મ ભરતી વખતે આ OTR નંબર દાખલ કરવો પડશે.
4. Aadhaar-Seeded Bank Account (NPCI): શિષ્યવૃત્તિની સહાય Direct Benefit Transfer (DBT) થી આવતી હોવાથી વિદ્યાર્થીનું પોતાનું બેંક ખાતું આધાર કાર્ડ સાથે લિંક અને NPCI મેપર પર એક્ટિવ હોવું જરૂરી છે.

અરજી કરવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજોની સંપૂર્ણ ચેકલિસ્ટ (Required Documents)

ઓનલાઇન પોર્ટલ પર અપલોડ કરવા માટે નીચે મુજબના તમામ દસ્તાવેજો સ્કેન કરી તૈયાર રાખવા:

ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત (How to Apply Online)

ST પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ માટે નીચે મુજબના સરળ સ્ટેપ્સ અનુસરીને ઓનલાઇન ફોર્મ ભરી શકાય છે:

1. સત્તાવાર પોર્ટલ પર જાઓ: સૌપ્રથમ ડિજિટલ ગુજરાતની સત્તાવાર વેબસાઇટ (digitalgujarat.gov.in અથવા gssp.gujarat.gov.in) ની મુલાકાત લો.
2. લોગીન અથવા નવું રજીસ્ટ્રેશન: જો તમે પહેલીવાર પોર્ટલ વાપરી રહ્યા હોવ તો "Citizen Registration" પર ક્લિક કરી મોબાઇલ નંબર, ઇમેઇલ અને પાસવર્ડ સેટ કરીને નવું એકાઉન્ટ બનાવો. જો ખાતું હોય તો "Citizen Login" કરો.
3. પ્રોફાઇલ વિગત પૂર્ણ કરો: લોગીન થયા બાદ "My Profile" માં જઈ વ્યક્તિગત વિગતો, સરનામું, આધાર નંબર અને રેશન કાર્ડ નંબર નાખી eKYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો.
4. સ્કોલરશિપ સર્વિસ પસંદ કરો: મેનુમાંથી "Scholarship Services" પર ક્લિક કરો અને શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 પસંદ કરો.
5. ST શિષ્યવૃત્તિ યોજના પસંદ કરો: આદિજાતિ વિકાસ અંતર્ગત ઉપલબ્ધ ST પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ યોજના પસંદ કરો.
6. શૈક્ષણિક વિગતો ભરો: તમારી શાળા/કોલેજનું નામ, કોર્સનું નામ, ચાલુ સેમેસ્ટર/વર્ષ, એનરોલમેન્ટ નંબર અને અગાઉની પરીક્ષાના માર્ક્સ ભરો.
7. NSP OTR અને બેંક વિગતો દાખલ કરો: નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલનો 14 આંકડાનો OTR નંબર અને આધાર સીડેડ બેંક એકાઉન્ટની વિગતો દાખલ કરો.
8. દસ્તાવેજો અપલોડ કરો: તમામ જરૂરી પુરાવા (જાતિ દાખલો, આવક દાખલો, ફી પહોંચ, માર્કશીટ, બોનાફાઇડ) સ્કેન કરીને અપલોડ કરો.
9. ફાઇનલ સબમિટ અને પ્રિન્ટઆઉટ: ભરેલી તમામ વિગતો ચકાસી "Final Submit" બટન દબાવો અને અરજી ફોર્મની પ્રિન્ટઆઉટ કાઢી લો.
10. સંસ્થા ખાતે જમા કરાવવું: અરજીની પ્રિન્ટ સાથે તમામ પ્રમાણપત્રોની નકલો જોડીને તમારી શાળા કે કોલેજમાં નિયત મુદતમાં જમા કરાવો.

અરજી કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની મહત્વની સાવચેતીઓ

અરજીમાં ભૂલો ન થાય તે માટે ઉમેદવારોએ નીચેની બાબતો ખાસ ધ્યાને રાખવી:

• દસ્તાવેજોની સ્પષ્ટતા: અપલોડ કરેલા તમામ દસ્તાવેજો વાંચી શકાય તેવા સ્પષ્ટ હોવા જોઈએ. જો દસ્તાવેજ ઝાંખા હશે તો સંસ્થા દ્વારા અરજી પેન્ડિંગ રાખી શકાય છે.
• બેંક એકાઉન્ટ એક્ટિવ હોવું: બેંક ખાતું ડોરમન્ટ (નિષ્ક્રિય) ન હોવું જોઈએ અને ખાતામાં આધાર લિંક (NPCI Mapper) હોવું ફરજિયાત છે.
• સંસ્થા કક્ષાએ વેરિફિકેશન: ફક્ત ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાથી શિષ્યવૃત્તિ મંજૂર થતી નથી. શાળા/કોલેજ દ્વારા અરજી વેરિફાય થાય તે માટે સમયસર હાર્ડ કોપી જમા કરાવવી જરૂરી છે.

મહત્વપૂર્ણ તારીખો (Important Dates Table)

મહત્વપૂર્ણ સત્તાવાર લિંક્સ (Important Official Links)