Digital Gujarat SC Scholarship 2026-27

ગુજરાત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગ અંતર્ગત કાર્યરત નિયામક, અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ દ્વારા શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 માટે પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિની સત્તાવાર માર્ગદર્શિકા પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી છે. રાજ્યના કોઈપણ અનુસૂચિત જાતિ (SC) ના વિદ્યાર્થી ઉચ્ચ શિક્ષણથી વંચિત ન રહે તે ઉદ્દેશ સાથે ભારત સરકાર અને ગુજરાત રાજ્ય સરકાર દ્વારા સંયુક્ત રીતે આ યોજનાઓનું સંચાલન કરવામાં આવે છે. જે વિદ્યાર્થીઓ નિયત સમયમર્યાદામાં અગાઉ ફોર્મ ભરી શક્યા ન હતા, તેમના હિતને ધ્યાને રાખીને ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર અરજી કરવાની મુદત ફરીથી લંબાવીને ઓક્ટોબર 2026 ના અંત સુધી લંબાવવામાં આવી છે.

આ યોજના હેઠળ ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને તેમના અભ્યાસક્રમની 100% માન્ય ટ્યુશન ફી સહાય મળવાપાત્ર છે. આ ઉપરાંત વિદ્યાર્થીઓના પુસ્તકો, સ્ટેશનરી અને રહેવા-જમવાના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે વાર્ષિક શૈક્ષણિક નિર્વાહ ભથ્થું (Maintenance Allowance) પણ ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) ના માધ્યમથી બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. આ આર્ટિકલમાં શિષ્યવૃત્તિની પાત્રતા, યોજનાવાર કોડ, આવક મર્યાદા, NSP OTR પ્રક્રિયા અને સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ અરજી પદ્ધતિની સંપૂર્ણ વિગત આપવામાં આવી છે.

ડિજિટલ ગુજરાત SC શિષ્યવૃત્તિ એક નજરે (Quick Highlights Table)

SC વિદ્યાર્થીઓ માટેની મુખ્ય શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓ અને સ્કીમ કોડ

ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે વિવિધ યોજનાઓ ઉપલબ્ધ છે. વિદ્યાર્થીએ પોતાના અભ્યાસક્રમ અને જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય સ્કીમ પસંદ કરવાની રહે છે:

શૈક્ષણિક લાયકાત અને પાત્રતાના ધોરણો (Eligibility Criteria)

ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર SC પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ માટે અરજી કરતાં પહેલાં ઉમેદવારે નીચે મુજબના તમામ પાત્રતાના માપદંડો પૂર્ણ કરવા જરૂરી છે:

1. મૂળ રહેવાસી: વિદ્યાર્થી મૂળ ગુજરાત રાજ્યનો કાયમી વતની (Domicile of Gujarat) હોવો ફરજિયાત છે.
2. જાતિ પ્રમાણપત્ર: વિદ્યાર્થી ગુજરાત સરકાર માન્ય અનુસૂચિત જાતિ (Scheduled Caste - SC) વર્ગનો હોવો જોઈએ અને સક્ષમ સત્તાધિકારી દ્વારા જારી કરાયેલ ડિજિટલ જાતિ પ્રમાણપત્ર ધરાવતો હોવો જોઈએ.
3. માન્ય અભ્યાસક્રમ: વિદ્યાર્થીએ ધોરણ 10 (એસએસસી) ની પરીક્ષા પાસ કરી હોય અને ત્યારબાદ ધોરણ 11, 12, ITI, ડિપ્લોમા, અંડર-ગ્રેજ્યુએટ (BA, B.Com, B.Sc, B.E., B.Tech, MBBS, BDS, BBA, BCA વગેરે), પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએટ (MA, M.Com, M.Sc, M.Tech, MD, MBA, MCA) અથવા Ph.D. માં માન્ય બોર્ડ/યુનિવર્સિટીમાં નિયમિત (Regular) વિદ્યાર્થી તરીકે પ્રવેશ લીધેલો હોવો જોઈએ.
4. હાજરી અને શૈક્ષણિક પ્રગતિ: શિષ્યવૃત્તિ મેળવવા માટે સંસ્થામાં નિયમિત હાજરી હોવી અનિવાર્ય છે. એક જ સ્તરના અભ્યાસક્રમમાં નાપાસ થવાના કિસ્સામાં તે જ વર્ષ માટે ફરીથી શિષ્યવૃત્તિ મળવાપાત્ર નથી.
5. અન્ય શિષ્યવૃત્તિ પર પ્રતિબંધ: વિદ્યાર્થી એક જ શૈક્ષણિક વર્ષ માટે કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારની અન્ય કોઈ શિષ્યવૃત્તિ યોજનાનો બેવડો લાભ લઈ શકશે નહીં.

વાર્ષિક આવક મર્યાદા અને સક્ષમ સત્તાધિકારી (Income Criteria)

કેન્દ્ર પુરસ્કૃત BCK-6.1 પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ યોજના હેઠળ વિદ્યાર્થીના સમગ્ર કુટુંબની તમામ સ્ત્રોતોમાંથી વાર્ષિક આવક ₹2,50,000 (બે લાખ પચાસ હજાર રૂપિયા) કે તેથી ઓછી હોવી જોઈએ.

આવકનું પ્રમાણપત્ર સક્ષમ અધિકારી દ્વારા જારી થયેલું હોવું જોઈએ, જેમાં:

• તાલુકા મામલતદાર કચેરી અથવા જનસેવા કેન્દ્ર દ્વારા અપાયેલું ડિજિટલ પ્રમાણપત્ર.
• તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO) અથવા સિટી મામલતદારશ્રી દ્વારા અપાયેલું પ્રમાણપત્ર.
• આવકનું પ્રમાણપત્ર અરજી કરતી વખતે માન્ય મુદત (Validity Period) ધરાવતું હોવું જરૂરી છે.

સહાયની રકમ અને વાર્ષિક નિર્વાહ ભથ્થું (Maintenance Allowance & Group Details)

ભારત સરકારના નિયમો મુજબ અભ્યાસક્રમોને 4 અલગ-અલગ શૈક્ષણિક જૂથો (Group 1 થી Group 4) માં વહેંચવામાં આવ્યા છે. આ જૂથ મુજબ વિદ્યાર્થીઓને વાર્ષિક નિર્વાહ ભથ્થું (મેઇન્ટેનન્સ એલાઉન્સ) અને ટ્યુશન ફી ચૂકવવામાં આવે છે:

ફ્રીશીપ કાર્ડ (Freeship Card) ની વિગત અને ફાયદા

સ્વ-નિર્ભર (Self-Financed) કોલેજોમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવતા અનુસૂચિત જાતિના તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓ માટે ફ્રીશીપ કાર્ડ યોજના એક આશીર્વાદરૂપ યોજના છે:

• ફી વિના પ્રવેશ: ફ્રીશીપ કાર્ડ ધરાવતા વિદ્યાર્થીએ એડમિશન સમયે લાખો રૂપિયાની તોતિંગ ટ્યુશન ફી પોતાની પાસેથી ભરવી પડતી નથી.
• સરકાર દ્વારા સીધી ચુકવણી: સંસ્થા નિયત કરેલ ફી વાર્ષિક ધોરણે સીધી સરકાર દ્વારા કોલેજના ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
• કાર્ડ ક્યાંથી મળે: વિદ્યાર્થી જે જિલ્લામાં રહેતો હોય તે જિલ્લાના અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ અધિકારીશ્રીની કચેરી ખાતે જરૂરી આવક અને જાતિના પુરાવા રજૂ કરી ફ્રીશીપ કાર્ડ મેળવી શકાય છે.
• ડિજિટલ ગુજરાત ફોર્મમાં એન્ટ્રી: ફોર્મ ભરતી વખતે વિદ્યાર્થીએ પોતાની પાસે ફ્રીશીપ કાર્ડ છે કે નહીં તે વિકલ્પ પસંદ કરવાનો રહે છે.

NSP OTR (One-Time Registration) પ્રક્રિયા અને આધાર લિંકિંગ

ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય મંત્રાલય દ્વારા શિષ્યવૃત્તિ પ્રક્રિયાને સંપૂર્ણ પારદર્શક બનાવવા માટે રાષ્ટ્રીય પોર્ટલ સાથે સંકલન ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે:

1. નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ પર નોંધણી: દરેક SC વિદ્યાર્થીએ ભારત સરકારના નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (scholarships.gov.in) પર જઈ One-Time Registration (OTR) કરવું ફરજિયાત છે.
2. OTR નંબર મેળવવો: આધાર ઓથેન્ટિકેશન પૂર્ણ કર્યા બાદ વિદ્યાર્થીને 14 આંકડાનો અનન્ય OTR નંબર પ્રાપ્ત થશે.
3. ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર મેપિંગ: ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર ફોર્મ ભરતી વખતે આ OTR નંબર દાખલ કરવો પડશે, જેના આધારે કેન્દ્ર સરકારનો શિષ્યવૃત્તિ હિસ્સો સીધો મંજૂર થઈ શકશે.
4. Aadhaar-Seeded Bank Account (NPCI મેપર): વિદ્યાર્થીનું બેંક ખાતું સક્રિય હોવું જોઈએ અને તે આધાર સાથે લિંક (NPCI Seeded) થયેલું હોવું ફરજિયાત છે. જો ખાતું નિષ્ક્રિય કે અન-સીડેડ હશે તો DBT પેમેન્ટ ફેલ થઈ શકે છે.

અરજી કરવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજોની સંપૂર્ણ યાદી (Required Documents List)

ઓનલાઇન અરજી કરતા પહેલા તમામ અસલ દસ્તાવેજો સ્કેન કરીને તૈયાર રાખવા:

ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ પર ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત (How to Apply Online)

SC પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ માટે નીચે મુજબના સરળ સ્ટેપ્સ અનુસરીને ઓનલાઇન અરજી કરી શકાય છે:

1. સત્તાવાર પોર્ટલની મુલાકાત: સૌપ્રથમ ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલની સત્તાવાર વેબસાઇટ (digitalgujarat.gov.in અથવા gssp.gujarat.gov.in) ઓપન કરો.
2. રજીસ્ટ્રેશન અથવા લોગીન: જો તમે પોર્ટલ પર નવા વિદ્યાર્થી હોવ તો "Citizen Registration" પર ક્લિક કરી તમારો મોબાઇલ નંબર, ઇમેઇલ અને પાસવર્ડ સેટ કરીને રજીસ્ટ્રેશન કરો. જો અગાઉ ખાતું હોય તો મોબાઇલ/ઇમેઇલ અને પાસવર્ડ વડે "Citizen Login" કરો.
3. પ્રોફાઇલ અપડેટ: લોગીન કર્યા બાદ "My Profile" સેક્શનમાં જઈ તમારી અંગત વિગતો, સરનામું, આધાર નંબર અને રેશન કાર્ડ નંબર દાખલ કરી eKYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો.
4. સ્કોલરશિપ સર્વિસ પસંદ કરો: મેનુમાંથી "Scholarship Services" વિકલ્પ પર ક્લિક કરો અને શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 પસંદ કરો.
5. યોગ્ય યોજના પસંદ કરો: અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ અંતર્ગત આવતી યોજના "BCK-6.1 - Post Matric Scholarship for SC Students" (અથવા કન્યાઓ માટે BCK-5) પસંદ કરો.
6. એકેડેમિક અને સંસ્થાની વિગત ભરો: તમારી કોલેજ/શાળાનું નામ, કોર્સ, ચાલુ વર્ષ/સેમેસ્ટર, રોલ નંબર, એનરોલમેન્ટ નંબર અને અગાઉના વર્ષના ટકાવારી માર્ક્સ ભરો.
7. NSP OTR અને બેંક વિગત: નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલનો 14 આંકડાનો OTR નંબર અને આધાર લિંક્ડ બેંક ખાતાની વિગતો ચકાસીને દાખલ કરો.
8. દસ્તાવેજો અપલોડ કરો: તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો (જાતિ પ્રમાણપત્ર, આવક દાખલો, ફી પહોંચ, માર્કશીટ, બોનાફાઇડ) નિયત સાઇઝમાં અપલોડ કરો.
9. ફાઇનલ સબમિટ અને પ્રિન્ટઆઉટ: ભરેલી તમામ વિગતો ફરીથી ચકાસી લો અને "Final Submit" બટન પર ક્લિક કરો. અરજી સબમિટ થયા બાદ અરજી ફોર્મની પ્રિન્ટઆઉટ કાઢી લો.
10. સંસ્થામાં જમા કરાવવું: અરજીની હાર્ડ કોપી સાથે તમામ પુરાવાઓની નકલો જોડીને તમારી શાળા કે કોલેજના સ્કોલરશિપ વિભાગમાં નિયત સમયમાં જમા કરાવો.

ઓનલાઇન ફોર્મ ભરતી વખતે થતી સામાન્ય ભૂલો અને ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો

અરજી રદ ન થાય તે માટે ઉમેદવારોએ નીચેની મહત્વની સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય છે:

• અધૂરા કે અસ્પષ્ટ દસ્તાવેજો અપલોડ ન કરવા: સ્કેન કરેલા દસ્તાવેજો એકદમ ચોખ્ખા અને વંચાય તેવા હોવા જોઈએ. જો આવક દાખલો કે જાતિ પ્રમાણપત્ર અસ્પષ્ટ હશે તો ક્વેરી આવી શકે છે.
• બેંક એકાઉન્ટ સ્ટેટસ: ખાતું સગીર (Minor) કે નિષ્ક્રિય (Dormant) ન હોવું જોઈએ. ખાતામાં લિમિટ ન હોવી જોઈએ જેથી શિષ્યવૃત્તિની મોટી રકમ અટકી ન જાય.
• કોલેજ વેરિફિકેશન: ફક્ત ઓનલાઇન ફોર્મ સબમિટ કરવાથી શિષ્યવૃત્તિ મળતી નથી; જ્યાં સુધી તમારી સંસ્થા (College/Institute) પોર્ટલ પરથી અરજી વેરિફાય કરીને આગળ મોકલે નહીં ત્યાં સુધી પ્રક્રિયા અટકેલી રહેશે. તેથી સંસ્થામાં ફોર્મ જમા કરાવવું ફરજિયાત છે.
• રિન્યુઅલ વિદ્યાર્થીઓ માટે: જે વિદ્યાર્થીઓ બીજા કે ત્રીજા વર્ષમાં અભ્યાસ કરે છે તેમણે "Renewal Application" તરીકે જ ફોર્મ ભરવું જેથી અગાઉનો ડેટા આપોઆપ આવી જાય.

મહત્વપૂર્ણ તારીખો (Important Dates Table)

મહત્વપૂર્ણ સત્તાવાર લિંક્સ (Important Official Links)