વ્હાલી દીકરી યોજના (Vahali Dikri Yojana) ગુજરાત સરકારના મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ દ્વારા રાજ્યની દીકરીઓના સર્વાંગી ઉત્કર્ષ માટે અમલમાં મૂકવામાં આવેલી એક અત્યંત લોકપ્રિય અને મહત્વકાંક્ષી કલ્યાણકારી યોજના છે. આ યોજના અંતર્ગત પાત્રતા ધરાવતા પરિવારની દીકરીને તેના શિક્ષણ અને ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે સરકાર તરફથી કુલ ₹1,10,000 ની આર્થિક સહાય ત્રણ અલગ-અલગ તબક્કામાં સીધી બેંક ખાતામાં આપવામાં આવે છે. સમાજમાં દીકરીઓના જન્મદરને પ્રોત્સાહન આપવા, લિંગ ગુણોત્તર સુધારવા, કન્યા કેળવણીને વેગ આપવા અને બાળલગ્ન અટકાવવા માટે વર્ષ 2019 થી આ યોજના સમગ્ર ગુજરાતમાં કાર્યરત છે.

વ્હાલી દીકરી યોજના 2026: એક નજરે મહત્વની વિગત (Quick Overview)

વિગત (Details)	સત્તાવાર માહિતી (Official Details)
યોજનાનું નામ	વ્હાલી દીકરી યોજના (Vahli Dikri Yojana Gujarat)
સંચાલક વિભાગ	મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર
કુલ મળવાપાત્ર નાણાકીય સહાય	કુલ ₹1,10,000 (ત્રણ તબક્કામાં)
લાભાર્થી પાત્રતા	02-08-2019 કે ત્યારબાદ જન્મેલી કુટુંબની પ્રથમ બે દીકરીઓ
પરિવારની વાર્ષિક આવક મર્યાદા	₹2,00,000 (બે લાખ રૂપિયા સુધી)
અરજી કરવાની સમયમર્યાદા	દીકરીના જન્મ તારીખથી 1 વર્ષની અંદર
સહાય ચૂકવણી પદ્ધતિ	ડિરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) બેંક ખાતામાં
અરજી કરવાનો મોડ	ઓફલાઇન (આંગણવાડી, ગ્રામ પંચાયત VCE, મામલતદાર કચેરી) અને ઓનલાઇન વેરિફિકેશન
સત્તાવાર વેબસાઇટ	wcd.gujarat.gov.in / myscheme.gov.in

વ્હાલી દીકરી યોજના શરૂ કરવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય

ગુજરાત સરકારે સમાજમાં દીકરીઓનું સ્થાન મજબૂત કરવા અને કન્યા ભ્રૂણહત્યા જેવા કલંકને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવા માટે આ યોજનાની શરૂઆત કરી છે. યોજનાના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• દીકરીઓના જન્મદરમાં વધારો: રાજ્યમાં પુરુષો અને સ્ત્રીઓના જન્મદર વચ્ચેનો તફાવત ઘટાડીને સંતોષકારક લિંગ ગુણોત્તર સ્થાપિત કરવો.
• કન્યા કેળવણીને પ્રોત્સાહન: આર્થિક મુશ્કેલીઓના કારણે દીકરીઓ શાળા છોડી ન દે (ડ્રોપ-આઉટ રેટ ઘટાડવો) અને ધોરણ 12 તથા કોલેજ સુધીનો અભ્યાસ પૂર્ણ કરે તે સુનિશ્ચિત કરવું.
• બાળલગ્ન અટકાવવા: યોજના હેઠળ મોટી સહાય દીકરી ૧૮ વર્ષ પૂર્ણ કરે ત્યારે જ મળવાપાત્ર હોવાથી ૧૮ વર્ષથી નાની ઉંમરે થતા બાળલગ્ન પર કાયમી રોક લગાવવી.
• સ્ત્રી સશક્તિકરણ: દીકરી પુખ્ત વયની બને ત્યારે પોતાના ઉચ્ચ અભ્યાસ કે કારકિર્દીના નિર્માણ માટે આર્થિક રીતે સ્વનિર્ભર બની શકે.

વ્હાલી દીકરી યોજના હેઠળ મળવાપાત્ર સહાયના તબક્કા

આ યોજના હેઠળ સહાયની કુલ ₹1,10,000 ની રકમ એકસાથે નહીં, પરંતુ દીકરીના વિકાસ અને શિક્ષણના ત્રણ મહત્વના મુકામે નીચે મુજબ સીધા બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે:

તબક્કો (Stage)	ક્યારે સહાય મળે છે?	સહાયની રકમ
પ્રથમ હપ્તો (First Stage)	દીકરી જ્યારે ધોરણ 1 માં પ્રવેશ મેળવે ત્યારે	₹4,000
બીજો હપ્તો (Second Stage)	દીકરી જ્યારે ધોરણ 9 માં પ્રવેશ મેળવે ત્યારે	₹6,000
ત્રીજો અને આખરી હપ્તો (Final Stage)	દીકરી 18 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરે ત્યારે (ઉચ્ચ શિક્ષણ અથવા લગ્ન સહાય પેટે)	₹1,00,000
કુલ સહાય રકમ (Total Financial Aid):		₹1,10,000

નોંધ: ત્રીજા તબક્કાની ₹1,00,000 ની આખરી સહાય મેળવવા માટે દીકરીની ઉંમર ૧૮ વર્ષ પૂર્ણ થયેલી હોવી જોઈએ અને તે સમયે દીકરી અપરિણીત હોવી અનિવાર્ય છે. બાળલગ્ન કરનાર દીકરીને આ રકમ મળવાપાત્ર રહેશે નહીં.

પાત્રતા અને નિયમો (Eligibility Criteria)

વ્હાલી દીકરી યોજનાનો લાભ લેવા માટે નીચે મુજબના સત્તાવાર માપદંડો પૂર્ણ કરવા જરૂરી છે:

• ગુજરાતના મૂળ વતની: અરજદાર પરિવાર ગુજરાત રાજ્યનો કાયમી રહેવાસી હોવો જોઈએ.
• જન્મ તારીખનો નિયમ: દીકરીનો જન્મ તારીખ 02-08-2019 કે ત્યારબાદ થયેલો હોવો જોઈએ. આ તારીખ પહેલા જન્મેલી દીકરીઓને આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતી નથી.
• કુટુંબમાં દીકરીઓની સંખ્યા: આ યોજનાનો લાભ પરિવારની પ્રથમ બે દીકરીઓ સુધી જ મર્યાદિત રહેશે.
• વિશેષ અપવાદ (જોડિયા બાળકો): જો પ્રથમ પ્રસૂતિમાં એક દીકરી હોય અને બીજી પ્રસૂતિમાં જોડિયા દીકરીઓનો જન્મ થાય, તો તેવા કિસ્સામાં ત્રણેય દીકરીઓને આ યોજનાનો લાભ મળશે.
• આવક મર્યાદા: અરજદારના માતા-પિતાની તમામ સ્ત્રોતમાંથી વાર્ષિક આવક ₹2,00,000 (બે લાખ રૂપિયા) થી વધુ ન હોવી જોઈએ. આ નિયમ ગ્રામ્ય અને શહેરી બંને વિસ્તારના પરિવારો માટે સમાન છે.
• અરજીની સમયમર્યાદા: દીકરીના જન્મ તારીખથી લઈને 1 વર્ષની અંદર યોજનાનું નિયત ફોર્મ ભરીને સક્ષમ અધિકારી સમક્ષ અરજી કરવી ફરજિયાત છે. એક વર્ષ વીતી ગયા બાદ આવેલી અરજીઓ સ્વીકારવામાં આવતી નથી.

ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો (Required Documents Checklist)

અરજી ફોર્મ સાથે નીચે મુજબના દસ્તાવેજોની સ્વ-પ્રમાણિત નકલ (ઝેરોક્ષ) જોડવી પડશે:

• દીકરીનું જન્મ પ્રમાણપત્ર: ગ્રામ પંચાયત અથવા નગરપાલિકા/મહાનગરપાલિકા દ્વારા ઇશ્યૂ થયેલ સત્તાવાર જન્મ તારીખનો દાખલો.
• માતા-પિતાનું ઓળખકાર્ડ: માતા અને પિતા બંનેના આધાર કાર્ડ અથવા ચૂંટણી ઓળખપત્ર.
• માતા-પિતાનો જન્મ પુરાવો: માતા-પિતાનું શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર (LC) અથવા જન્મ દાખલો.
• સક્ષમ અધિકારીનો આવકનો દાખલો: મામલતદાર શ્રી અથવા તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO) દ્વારા જારી કરાયેલ ₹2,00,000 ની મર્યાદા દર્શાવતો તાજેતરનો આવકનો દાખલો.
• રહેઠાણનો પુરાવો: રેશન કાર્ડ, લાઇટ બિલ, વેરા બિલ અથવા ગુજરાતનું ડોમિસાઇલ સર્ટિફિકેટ.
• બેંક પાસબુક નકલ: માતા અથવા પિતા અથવા દીકરીના નામના રાષ્ટ્રીયકૃત બેંક ખાતાની પાસબુકના પ્રથમ પાનાની નકલ (જેમાં એકાઉન્ટ નંબર અને IFSC કોડ સ્પષ્ટ દેખાતો હોય).
• તાજેતરના ફોટોગ્રાફ્સ: માતા-પિતા અને દીકરીનો સંયુક્ત પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટો.
• સંતાનો અંગેનું એફિડેવિટ / સ્વ-ઘોષણાપત્ર: કુટુંબમાં હયાત બાળકોની સંખ્યા દર્શાવતું નિયત નમૂનાનું સેલ્ફ-ડિક્લેરેશન.

વ્હાલી દીકરી યોજના માટે અરજી કેવી રીતે કરવી? (Step-by-Step Guide)

આ યોજના માટે અરજી પ્રક્રિયા અત્યંત સરળ છે. લાભાર્થીઓ નીચે મુજબના ક્રમશઃ પગલાં અનુસરીને અરજી કરી શકે છે:

1. સ્ટેપ 1 - અરજી ફોર્મ મેળવવું: વ્હાલી દીકરી યોજનાનું અરજી ફોર્મ તમારી સ્થાનિક આંગણવાડી કેન્દ્ર, ગ્રામ પંચાયત કચેરી, તાલુકા મામલતદાર કચેરી, અથવા મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ પરથી વિનામૂલ્યે ડાઉનલોડ કરી શકો છો.
2. સ્ટેપ 2 - વિગતો ધ્યાનપૂર્વક ભરવી: ફોર્મમાં દીકરીનું પૂરું નામ, જન્મ તારીખ, માતા-પિતાનું નામ, રહેઠાણનું સરનામું, આધાર નંબર અને બેંક એકાઉન્ટની વિગતો સંપૂર્ણ ચોકસાઈ સાથે ભરો.
3. સ્ટેપ 3 - પુરાવાઓ જોડવા: ઉપર દર્શાવેલ તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો (જન્મ દાખલો, આધાર કાર્ડ, આવકનો દાખલો, બેંક પાસબુક) ની ઝેરોક્ષ નકલો ફોર્મ સાથે સ્ટેપલ કરો.
4. સ્ટેપ 4 - ફોર્મ જમા કરાવવું: સંપૂર્ણ ભરેલું ફોર્મ તમારા ગામના વીસીઇ (VCE), નજીકની આંગણવાડી કાર્યકર, ગ્રામ પંચાયત કચેરી અથવા તાલુકા પંચાયત ખાતે સીડીપીઓ (CDPO) કચેરીમાં જમા કરાવો.
5. સ્ટેપ 5 - ડિજિટલ પોર્ટલ પર એન્ટ્રી: સંબંધિત અધિકારી દ્વારા તમારું ફોર્મ ચકાસીને ડિજિટલ ગુજરાત અથવા વ્હાલી દીકરી યોજનાના પોર્ટલ પર ઓનલાઇન અપલોડ કરવામાં આવશે.
6. સ્ટેપ 6 - પાવતી અને મંજૂરી: ફોર્મ જમા કરાવ્યા બાદ તમને તેની પહોંચ (Acknowledgement Receipt) આપવામાં આવશે. અરજી મંજૂર થયા બાદ દીકરીના નામે મંજૂરી પત્ર (Sanction Letter) ઇશ્યૂ થશે અને નિયત સમયે સહાય સીધી બેંક ખાતામાં જમા થશે.

મહત્વના નિયમો અને ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો

• દીકરીના જન્મ પછી એક વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયો હોય તો તેવા સંજોગોમાં અરજી સ્વીકારવામાં આવતી નથી, તેથી જન્મ નોંધણી થતાં જ તુરંત અરજી કરવી હિતાવહ છે.
• બેંક ખાતું આધાર કાર્ડ સાથે લિંક (Aadhaar Seeding / NPCI Mapping) થયેલું હોવું જોઈએ, જેથી DBT ટ્રાન્સફરમાં કોઈપણ પ્રકારનો વિક્ષેપ ન પડે.
• દીકરી જ્યારે ધોરણ 1 માં અને ધોરણ 9 માં પ્રવેશ મેળવે, ત્યારે શાળાના આચાર્યશ્રીનું બોનાફાઇડ સર્ટિફિકેટ (પ્રવેશ પુરાવો) રજૂ કરીને તે તબક્કાની સહાય ક્લેમ કરવાની રહે છે.

મહત્વપૂર્ણ સત્તાવાર લિંક્સ (Official Links)

મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ પોર્ટલ	wcd.gujarat.gov.in
સત્તાવાર યોજના પરિપત્ર (PDF)	વ્હાલી દીકરી યોજના સરકારી પરિપત્ર ડાઉનલોડ
માય સ્કીમ પોર્ટલ વિગત	myscheme.gov.in/schemes/vdy